Trening funkcjonalny dla tułowia.

Strona główna  |  Strefa zdrowia  |  Motoryka i fizjologia  |  Trening funkcjonalny dla tułowia.

Najczęściej czytane:

Trening funkcjonalny dla tułowia.

Rozpatrując Funkcjonalny Trening medyczny dla tułowia, podjęto w tej pracy w sposób szczególny problematykę:

  •  stabilizacji głębokiej kompleksu miedniczno-lędźwiowego
  •  oraz kwestie kontroli sensomotorycznej układu ścięgnisto-mięśniowego tej okolicy ciała.


stabilizacja tułowiaDla osoby,” która chce ten element podnieść na wyższy poziom zalecenia są jednoznaczne: w pierwszej kolejności należy kształtować stabilność tułowia (tzw. core training), a następnie rozwijać ten element dla stawów obwodowych (łańcuchów kinematycznych kończyny dolnej czy górnej).
W przeciwnym razie, jeśli zawodnik rozwija w izolowany sposób
stabilność obwodową zaniedbując podstawę, jaką jest tułów (kompleks biodrowo- miedniczno-lędźwiowy) doprowadzi to do tworzenia kompensacyjnych nawyków ruchowych, w konsekwencji przeciążeń i urazów.
Czym jest „core” dla sportowca? Jak wspomniano powyżej, to obszar obejmujący lędźwiowy odcinek kręgosłupa, obręcz miedniczną i biodra, łącznie ok. 29 mięśni posiada swoje przyczepy w tym obszarze. Utrzymanie stabilności tego złożonego segmentu ciała, to utrzymanie prawidłowych relacji długości mięśni i wektorów sił rozwijanych przez nie w różnorodnych warunkach mniej lub bardziej dynamicznych. Prawidłowe działanie mięśni „core” daje fundament swobodnego działania odcinkom bardziej dystalnym jak kończyny górne i dolne. Rolą mięśni tułowia i miednicy jest również optymalne przenoszenie sił reakcji podłoża na wyższe partie ciała w sposób skoordynowany i adekwatny do zadania ruchowego.
Systematycznie prowadzony trening funkcjonalny pozwala stabilizować mięśnie tułowia dając lepszą podstawę do kształtowania zawodnika (Stuła 2009).
„Optymalną stabilność osiąga się dzięki równowadze pomiędzy wykonaniem (poziom stabilności ) oraz wysiłkiem (Vleeming i wsp. 2007).
Ból dolnego odcinka kręgosłupa jest szczególnie powszechny w społeczeństwach, skoncentrowanych na ochronie zdrowia, które podejmują różne formy ćwiczeń dla zachowania sprawności układu krążeniowo-naczyniowego, a także u osób, które trenują i współzawodniczą na wysokim poziomie wyczynu sportowego (Richardson, Hodges, Hades 2007). Przypuszczalnie przyczyną takiego stanu rzeczy jest sedentarny tryb pracy (osoby nieaktywne) i brak typowego treningu stabilizującego, jako uzupełnienie a zarazem baza do dalszego treningu dla sportowców wyczynowych.
Model biomechaniczny definiuje stabilność kręgosłupa jako zdolność do przenoszenia sił kompresyjnych (Keifer i wsp. 1997).
Aby zdolność stabilizacji była zachowana musi być zachowana równowaga, balans mięśniowy, pomiędzy wszystkimi grupami mięśni zlokalizowanymi w tej okolicy ciała.
Możemy wymienić 3 rodzaje mięśni stabilizujących:

  •  Lokalne mięśnie stabilizujące
  •  Globalne mięśnie stabilizujące
  •  Globalne mięśnie ruchowe

W sytuacji gdy nie ma problemów bólowych i zwyrodnień kręgosłupa, jako pierwsze aktywują się lokalne mięśnie stabilizujące. Zaliczamy do nich mięsień wielodzielny, poprzeczny brzucha i mięśnie dna miednicy. Aktywują się one na krótką chwilę przed wykonaniem ruchu i chronią nasz kręgosłup przed urazami i przeciążeniami.
Mięśniami współpracującymi są globalne mięśnie stabilizujące, możemy do nich zaliczyć zewnętrzne włókna mięśnia czworobocznego lędźwi oraz miesień gruszkowaty. W warunkach fizjologicznych, wspomagają one mięśnie lokalne w procesie stabilizacji a w warunkach patologicznych, w przypadku niewydolności mięśni lokalnych, starają się przejąć część ich funkcji i wspomagają stabilizację, kosztem zbytniego napięcia.
Ostatnią wymienioną wcześniej grupą są globalne mięśnie ruchowe takie jak prosty brzucha czy prostownik grzbietu. Wywołują one ruchy w kręgosłupie, natomiast nie mają żadnego wpływu na stabilizację kręgosłupa (Lee 2001).
Według Panjabiego posiadamy 3 podsystemy stabilizacji kręgosłupa (Panjabi 1992 a, b):

  •  Bierny – tworzony przez elementy kostno-więzadłowe
  •  Czynny – elementy ścięgnisto-mięśniowe
  •  Kontroli nerwowej – uruchamia mięśnie we właściwym momencie, z odpowiednią siłą i w odpowiedniej kolejności a następnie we właściwy sposób wyłącza je z działania

W sytuacji gdy mamy do czynienia z bólem, aktywność układu mięśniowego mięśni głębokich jest hamowana. Znaczy to tyle, że naturalne mechanizmy stabilizacyjne zostają w tym czasie wyłączone. W 80% przypadków po ustąpieniu bólu wracają one do prawidłowej funkcji, u pozostałych musimy je od początku odtwarzać (Botti i wsp. 2004).
Niezwykle pomocny w odtwarzaniu kontroli sensomotorycznej u pacjenta bólowego może się okazać feedbeck w postaci aparatu USG, na monitorze którego pacjent uczy się napinania właściwych mięśni i rozluźniania tych, które w danym ruchu powinny zostać rozluźnione (Cresswell i wsp. 1992a ).
W Treningu Funkcjonalnym mamy wpływ na układ czynny i kontroli nerwowej. Poprzez odpowiednie ćwiczenia, w pozycjach izolowanych a następnie w pozycjach funkcjonalnych tzn. czynności dnia codziennego możemy wpływać na wyuczenie prawidłowych wzorców ruchowych. Poprzez zastosowanie takich elementów jak niestabilne podłoże lub siły zewnętrzne wytrącające z równowagi (z pozycji skorygowanej) wpływamy zarówno na siłę mięśni stabilizujących jak i na kontrolę nerwową ponieważ są to ćwiczenia mocno angażujące układ nerwowy.
Istotną kwestią jest umiejętność rozróżnienia lokalizacji problemu pomiędzy okolicą kręgosłupową a miednicą.
Pomocny w tym może się okazać test polegający na kompresji miednicy rękami terapeuty poprzez oddziaływanie na krętarze kości udowej, „niewielka kompresja około 20N działająca na krętarz normalizuje wynik testu w większości przypadków wskutek zmiany sił reakcji stawu (Vleeming i wsp. 1997).
Test polega na czynnym uniesieniu nogi około 20 cm nad leżankę, jeśli występujący ból w okolicy miedniczno-lędźwiowej ustąpi po kompresji przez krętarze kości udowej może to świadczyć, że ból jest umiejscowiony w miednicy a nie odcinku lędźwiowym kręgosłupa.
Standardowe postępowanie treningowo – terapeutyczne zarówno dla okolicy tułowia jak i kończyn polega na:

  •  Działaniu przeciwbólowym i rozluźniającym – lekarz, terapeuta
  •  Odtworzeniu ruchu biernego – terapeuta
  •  Odtworzeniu ruchu czynnego – terapeuta, trener
  •  Stabilizacji – trener FTM
  •  Edukacji, ergonomii – lekarz, terapeuta, trener, ergoterapeuta

Aby bezpieczne i efektywnie prowadzić trening stabilizacyjny, należy postępować według określonego schematu ruchowego:
Budowanie treningu stabilizacji globalnej dla tułowia (Hodges, Richardson 1996):

  •  Pozycje niskie – ćwiczenia statyczne, podłoże stabilne
  •  Pozycje niskie – ćwiczenia statyczne, podłoże niestabilne
  •  Pozycje niskie – ćwiczenia ”mobilność na stabilność”, podłoże stabilne
  •  Pozycje niskie – ćwiczenia „mobilność na stabilność, podłoże niestabilne
  •  Pozycje wysokie – ćwiczenia „mobilność na stabilność”, podłoże stabilne
  •  Pozycje wysokie – ćwiczenia „mobilność na stabilność”, podłoże niestabilne
  •  Ćwiczenia dynamiczne – podłoże stabilne
  •  Ćwiczenia dynamiczne – podłoże niestabilne

Tomasz Gać - Trener Osobisty - Warszawa

http://www.trening-indywidualny.pl

Miejsce na Twoją reklamę

Akademia trenerów

Powrót


Rekomendacje Nasz fitness Klub Strefa zdrowia Kontakt